Subversive festival u Zagrebu nudi od 2. do 20. maja intenzivan program posvećen evropskoj ljevici i borbi protiv novog svjetskog (ne)reda.

Na konferenciji Europoly, kojom festival počinje, te filmskim programom i forumom, Subversive će ugostiti više od sto intelektualaca, umjetnika i aktivista iz cijelog svijeta, koji se zalažu za alternativu postneoliberalnom društvu.

U godini u kojoj se obilježava 100-godišnjica Oktobarske revolucije i 150-godišnjica izlaska Marksovog “Kapitala”, jubilarni Subversive ističe da zadatak revolucionarne ljevice i dalje – govoriti, pisati i boriti se za drugačiji svijet, a to će i učiniti bar jednim dijelom tronedeljnim programom, koji će biti održan u Kinu Europa i Kulturno informativnom centru (KIC), te na Fakultetu političkih nauka, Ekonomskom i Filozofskom fakultetu u Zagrebu i Rijeci.

16684085_1237483989638106_3300827826365844403_n.png - Subversive festival u Zagrebu: Govoriti, pisati i boriti se za drugačiji svijet

Europoly

Festival počinje drugom u nizu regionalnih konferencija “Europoly” koju, nakon nedavne beogradske u Muzeju Jugoslavije, organizuju udruženja Bijeli val (Hrvatska), Krokodil (Srbija), Crvena (Bosna i Hercegovina) i Blockfrei (Austrija), u namjeri da istraže i mapiraju intenzivan društveni, kulturni i umjetnički uticaj koji je dugotrajni talas migracija ostavio kako na zemlje zapadnog Balkana, tako i na zemlje koje su najčešće predstavljale konačno odredište migranata. Okosnica i polazna tačka projekta je “Europoly” (The European Union Identity Trading Game), umjetnička instalacija srpsko-austrijskog umjetnika Dejana Kaluđerovića, kojom je nedavno otvorena i beogradska konferencija u Muzeju Jugoslavije, uz učešće filozofa Borisa Budena.

Umjetnička instalacija “Europoly”, koja preispituje položaj imigranata u EU, kao i samu ideju EU i jaz između ideala i prakse, biće postavljena od 2. do 11. maja u KIC-u, gdje svi zainteresovani mogu odigrati partiju te igre trgovanja evropskim identitetom, po ugledu na “Monopol”.

U okviru izložbenog programa, kako je najavljeno,  biće predstavljen i video rad “GUESTures | GOSTIkulacije”, dio  dugoročnog projekta vizuelne umjetnice i kulturne aktivistkinje Margarete Kern o ženama koje su krajem 1960-ih emigrirale iz Jugoslavije u Zapadni Berlin kako bi radile u fabrikama za proizvodnju video i TV opreme. Žene su sačinjavale veliki dio populacije migrantskih radnika, ali su njihove priče uglavnom odsutne iz službenih povijesti i arhiva, kao i kolektivnog imaginarija.

Konferencija “Europoly” obuhvata i dva panela 2. i 3. maja o društveno angažovanim umjetničkim praksama kritičnim prema migracijskoj i kulturnoj politici EU, odnosno o politikama identiteta i migracijskim praksama na (ne)imaginarnom Balkanu.

Među učesnicima su najavljene umjetnice Andreja Kulunčić i Tanja Ostojić, dizajner i likovni kritičar Bojan Krištofić, te filozofkinja, teoretičarka i umjetnica Marina Gržinić Mauhler, Marijana Hameršak sa Instituta za etnologiju i folkloristiku u Zagrebu, politolog Viktor Koska sa Fakulteta političkih nauka u Zagrebu i antropolog Duško Petrović sa Filozofskog fakulteta u Zagrebu.

17992040_1304376466282191_6998912920315446353_n.png - Subversive festival u Zagrebu: Govoriti, pisati i boriti se za drugačiji svijet

Gastabajteri

Osim izložbenog programa i panel diskusija, od 4. do 6. maja u KIC-u biće održan i filmski ciklus od osam recentnih filmova i kultnih klasika koji preispituju hibridni položaj gastarbajtera i migranata u balkansko-evropskoj svakodnevici – od etnološke studije Halo München Krste Papića, preko crnohumornog dokumentarca Dragan Wende West Berlin Lene Müller i Dragana von Petrovića do subverzivnog Montenegro Dušana Makavejeva. Tu su i doku-drama Druga generacija Želimira Žilnika o 15-godišnjem Pavli koji se iz Štutgarta vraća u Jugoslaviju gdje prolazi identitetsku i ideološku krizu, zatim još jedan Papićev kratki film Specijalni vlakovi, te intimni prikaz jednog Pogrebnika na povratku iz rada u Njemačkoj i Austriji srpskog dokumentariste Dragana Nikolića. Najavljen je i Katzelmacher, komad iz Fazbinderove radikalne faze o grupi mladih u Minhenu čiju rutinu uzdrma dolazak grčkog migrantskog radnika (glumi ga sȃm Fazbinder) te Flotel Europa Vladimira Tomića o njegovom odrastanju na istoimenom izbjegličkom brodu usidrenom u Kopenhagenu.

Još oko 50 filmova biće prikazano od 7. do 14. maja u bioskopima Evropa i KIC tokom Subversive Film Festivala, uz takmičarski program ostvarenja koja su u trci za nagradu Wild Dreamer.

Subversive film festival “Deset godina slobodnog filma” počinje u bioskopu Europa igranim filmom “Mladi Karl Marks” (La jeune Karl Marx) haićanskog artiviste i bivšeg ministra kulture Raoula Pecka o ranim Marksovim danima i rađanju Komunističke lige. Od filmova u takmičarskom programu organizatori su izdvojili i dokumentarac “Politika, priručnik za upotrebu” (Política, manual de instrucciones) Fernanda Leóna de Aranoe koji ulazi u madridsko sjedište Podemosa i kamerom bilježi šta se dešava iza kulisa. U psihološkom trileru “Stilistkinja” (Personal Shopper) jednog od najcjenjenijih savremenih francuskih sineasta Oliviera Ašayasa, njegova nova muza Kristen Stewart uhvaćena je u bizarnoj seansi s misterioznim entitetom koji je proganja.

Osim takmičarskog, i ove godine posjetioce očekuje bogat prateći program, uključujući omaž argentinskom dokumentarnom filmskom autoru i političkom aktivisti Raymundou Gleyzeru koga je 1976. godine otela i ubila vojna hunta zajedno s desetinama hiljada tzv. desaparecidos. Gleyzer je osnivač Cine de la Base (Kino baze), militantne grupe koja je imala bliske veze s grupom Cine Liberación Fernanda Solanasa i tzv. Trećim filmom (Tercer Cine) kasnih 60-ih i ranih 70-ih godina 20. vijeka.

11169924_819553804764462_1771390382228583068_n.jpg - Subversive festival u Zagrebu: Govoriti, pisati i boriti se za drugačiji svijet

Voljeni i odbačeni

U saradnji s Gete intitutom, najavljena je retrospektiva njemačkog filma iz Adenauerove ere, nazvana “Voljeni i odbačeni”, koja pokriva razdoblje od 1949. do 1963. godine. Program posvećen jednom od najozloglašenijih i najmanje istraženih perioda njemačke kinematografije ekskluzivno je prikazan u sklopu prošlogodišnjeg Međunarodnog filmskog festivala u Lokarnu. Filmski kritičar i selektor Olaf Möller posebno je za Subversive odabrao deset filmova, pet dijalektičkih parova sa jednom zajedničkom temom i dvije različite vizije – istočnonjemačkom (DDR) i zapadnonjemačkom (BRD).

Među gostima je najavljen i filmolog Louis Armand, voditelj Centra za kritičku i kulturalnu teoriju na Karlovom univerzitetu u Pragu, koji će predstaviti Videologiju, prvu i drugu svesku svoje trodelne kritike ideologije realizma.

Kraj jubilarnog Subversive festivala biće u znaku tridesetak predavanja, okruglih stolova i panel rasprava u sklopu festivalske konferencije, Subversive foruma, te Mediteranskog i AlterEkonomskog foruma, kao i Škole savremene humanistike od 14. do 20. maja u KIC-u. Riječ je o interdisciplinarnom obrazovnom ciklusu koji će obuhvatiti teme iz područja ljudskih prava, političke i ekonomske teorije, zajedničkih dobara, te feminističke teorije.

Najveća “zvijezda” ove godine je jedan od najznačajnijih postkejnezijanaca James Galbraith, savjetnik američkog predsjedničkog kandidata Bernija Sandersa, predsednik Asocijacije za evolucionu ekonomiju i profesor ekonomije na Univerzitetu Ostin u Teksasu, koji će održati predavanje 15. maja u Kinu Europa na temu ekonomskog rasta i uloge procesa finansijalizacije kroz prizmu političko-ekonomske situacije u SAD i izbora Donalda Trumpa za predsjednika.

Kao gost AlterEkonomskog foruma najavljen je Costas Lapavitsas, profesor ekonomije na Školi za orijentalne i afričke studije Univerziteta Londo, član grčkog parlamenta i zagovornik izlaska Grčke iz evrozone, čiji je fokus naučnog rada usmjeren na krizu EU s naglaskom na finansijalizaciju. Najavljena je i marksistička feministkinja Adrienne Roberts sa Odsjeka za međunarodne studije Univerziteta u Mančesteru, koja se bavi feminističkom i međunarodnom političkom ekonomijom, te rodno uslovljenom prekarnom pozicijom privatizovane društvene reprodukcije. Među gostima su i ekonomisti Joachim Becker i Zoltán Pogátsu, dok su na Mediteranskom forumu najavljeni Gianlucu Soleru, koji će, u partnerstvu Subversive festivala i Centra za mirovne studije i Centra za ženske studije,  predstaviti Mediteranski forum i u Rijeci, u okviru projekta “Rijeka 2020 Evropska prestonica kulture”.

Kao najvažniji gost konferencije, uz Rastka Močnika, najavljen je mađarski filozof i marksista Gáspár Miklós Tamás.

Panelska poslastica, kako je najavljeno, biće diskusija na temu jezika i nacionalizma sa Snježanom Kordić, Tomislavom Longinovićem, Borisom Budenom i drugima, uz moderaciju Dragana Markovine, a najavljena je i premijera filma o gašenju kultnog satiričko-političkog nedeljnika Feral Tribune riječkog autorskog tandema Marine Baričević i Saše Stanića, uz razgovor Pere Mrnarevića s Viktorom Ivančićem, Predragom Lucićem, Borisom Dežulovićem i Borisom Pavelićem, kao i kratki film Arsena Oremovića “Hassan”, uz razgovor Tvrtka Jakovine sa aktivistima AYS-a, Hasanom Haidarom Diabom i drugima.

Program obuhvata i promociju knjige “Uvod u Marksovu kritiku političke ekonomije” autora Michaela Heinricha, jednog od najrelevantnijih i najčitanijih uvoda u Marksa, a knjigu će predstaviti Stipe Ćurković, koji ju je preveo, te Dean Duda i Marko Kostanić.

Izvor: oslobodjenje.ba

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here